پارامترهای فرآیند تصفیه فاضلاب

پارامترهای فرآیند تصفیه فاضلاب

پارامترهای فرآیند تصفیه فاضلاب در گروه های مختلف پارامترهای کیفی و کمی تقسیم بندی شده و اندازه گیری آنها اصلی ترین گام برای تعیین روش تصفیه فاضلاب می باشد. این پارامترهای دارای تنوع بسیار زیادی بوده و روش اندازه گیری و شناسایی هر یک متفاوت می باشد. به طوریکه برخی با مواد شیمیایی و تعدادی نیز با دستگاه ها و تجهیزات آزمایشگاهی قابل سنجش هستند. گروه صنعتی هفت در ادامه به معرفی مهم ترین پارامترهای فرآیند تصفیه فاضلاب صنعتی و بهداشتی پرداخته و معنا و مفهوم و روش اندازه گیری آنها را شرح خواهد داد.

پارامتر TS در فرآیند تصفیه فاضلاب

یکی از پارامترهای فرآیند تصفیه فاضلاب که اهمیت زیادی در سنجش میزان آلودگی های موجود در پساب ها دارد، TS  (Total solids) می باشد. این پارامتر میزان کل جامدات موجود در فاضلاب را اندازه گیری می کند. برای اندازه گیری این پارامتر آب در دمای 103 تا 105 درجه سانتی گراد تبخیر شده و در نهایت مقدار جامدات باقی مانده اندازه گیری میشود. واحد اندازه گیری این پارمتر mg/lit می باشد.

پارامتر TSS در فرآیند تصفیه فاضلاب

کل جامدات معلق (Total Suspended Solids) یا TSS از دیگر پارامترهای مهمی می باشد که در سنجش کیفیت پساب ها مورد بررسی قرار میگیرد. برای اندازه گیری این پارامتر ابتدا نمونه فاضلاب جمع آوری شده از صافی با منافذی به قطر 1.5 میکرون عبور داده میشود. پساب های عبور داده شده به روش TS مورد سنجش قرار میگیرند، یعنی در دمای 103 تا 105 درجه سانتی گراد آب موجود در فاضلاب تبخیر شده و در نهایت کل جامدات ته نشین شده اندازه گیری می شوند. واحد اندازه گیری TSS میلی گرم بر لیتر (mg/lit) می باشد.

پارامتر TDS (Total Dissolved Solids)

TDS یا مقدار کل مواد جامد محلول در آب یا فاضلاب می باشد که برای اندازه گیری آن از روش های مختلفی می توان استفاده نمود. از رایج ترین و آسان ترین روش برای اندازه گیری TDS می توان به روشی کاملا مشابه با روش ارائه شده برای TSS اشاره نمود. علاوه براین، از روش های دیگری از قبیل روش های الکتریکی استفاده نمود که با هدایت الکتریکی این مقدار یون های آنیون و کاتیون محلول در پساب عمل می کند.

پارامتر TFS یا کل جامدات ثابت

برای اندازه گیری TFS یا (Total Fixed Solids) فاضلاب در دمای 500+5 درجه سانتی گراد سوزانده شده و مقدار مواد جامد باقی مانده اندازه گیری می گردد.

TVS یا کل جامدات فرار فاضلاب

TVS (Total Volatile Solids) از دیگر پارامترهای فرآیند تصفیه فاضلاب می باشد که واحد اندازه گیری آن میلی گرم بر لیتر است. برای اندازه گیری این پارامتر فاضلاب در دمای 500+5 درجه سانتی گراد سوزانده شده و مقدار جامد فرار مورد سنجش قرار میگیرد.

پارامتر VSS در فرآیند تصفیه فاضلاب

VSS یا مقدار کل جامدات معلق فرار (volatile suspended solids) می باشد که واحد اندازه گیری آن میلی گرم بر لیتر است. برای اندازه گیری این فاکتور تمام جامدات معلق موجود در فاضلاب در دمای 500+5 درجه سانتی گراد سوزانده شده و در نهایت مقدار جامدات فرار بدست خواهد آمد.

پارامتر FSS یا جامدات معلق ثبت

برای اندازه گیری جامدات معلق ثابت (Fixed Suspended Solids) در فاضلاب ابتدا پساب نمونه برداری شده در دمای 500+5 درجه سانتی گراد سوزانده شده و سپس مقدار مواد جامد باقی مانده اندازه گیری میشود. واحد اندازه گیری این پارامتر میلی گرم بر لیتر است.

پارامتر VDS (Volatile Dissolved Solids)

مقدار جامدات محلول فرار در فاضلاب با پارامتر VDS شناسایی میشود که واحد آن میلی گرم بر لیتر است. برای اندازه گیری این پارامتر ابتدا فاضلاب در دمای 500+5 درجه سانتی گراد سوزانده شده و سپس مقدار مواد جامد فرار اندازه گیری میشود.

پارامتر FDS یا جامدات محلول ثابت

این پارامتر فرآیند تصفیه فاضلاب مقدار کل جامدات محلول ثابت را مشخص نموده و واحد آن میلی گرم بر لیتر است. پساب نمونه برداری شده را در دمای 500+5 درجه سانتی گراد سوزانده و در نهایت مقدار جامدات باقی مانده اندازه گیری میشوند که نشان دهنده پارامتر FDS خواهد بود.

پارامتر TUR یا کدورت

کدورت یا TURBIDIMETEROR UNIT یکی از پارمترهای بسیار مهم در تصفیه فاضلاب می باشد که ارتباط مستقیم با میزان مواد معلق و کلوئیدی موجود در پساب ها دارد. به عبارت دیگر، این پارامتر مشخص می کند که پساب یا فاضلاب تا چه اندازه قادر به عبور دادن یا جذب نور می باشد. برای اندازه گیری پارامتر TUR از ابزارهای کدورت سنج و همچنین روش های نفلومتری استفاده میشود.

پارامتر PH در فاضلاب

خاصیت اسیدی فاضلاب یا PH (Potential Hydrogen) به واحد اندازه گیری مقدار یون هیدروژن مثبت نسبت به OH منفی گفته میشود که میزان قلیایی یا اسیدی بودن را مشخص می کند. برای اندازه گیری این پارامتر ابتدا از فاضلاب نمونه برداری شده و با کاغذهای تلورانس یا ابزارهای PH سنج این پارامتر اندازه گیری می گردد. هر چه مقدار PH از صفر به سمت منفی هفت نزدیک تر باشد نشان دهنده قلیایی بودن پساب می باشد. در مقابل، اگر این مقدار به سمت +7 تمایل داشته باشد نشان دهنده اسیدی بودن فاضلاب است.

پارامتر دما یا T

همان طور که از نام این پارامتر مشخص است برای اندازه گیری دمای فاضلاب مورد استفاده قرار میگیرد. دمای فاضلاب اهمیت بسیار زیادی دارد چون افزایش بیش از اندازه آن منجر به از بین رفتن میکروارگانیسم ها شده و فرآیند تصفیه بیولوژیکی فاضلاب را با اختلال مواجه خواهد کرد.

پارامتر COD یا میزان اکسیژن خواهی شیمیایی فاضلاب

برخی از مواد شیمیایی و آلی موجود در فاضلاب با اکسیژن موجود در پساب وارد واکنش شده و اکسید می گردند. به میزان اکسیژن مورد نیاز برای اینکه مواد شیمیایی اکسید شونده موجود در فاضلاب اکسید شوند اصطلاحا COD گفته میشود. برای اندازه گیری این پارامتر از پتاسیم دی کرومات و پتاسیم پرمنگنات استفاده میشود. برای آشنایی با روش اندازه گیری این پارامتر پیشنهاد می کنیم مطلب COD فاضلاب را مطالعه نمایید.

پارامترهای فرآیند تصفیه بیولوژیکی فاضلاب

گروه دیگری از پارامترها وجود دارند که برای تصفیه بیولوژیکی فاضلاب مورد استفاده قرار میگیرند که از مهم ترین آنها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

پارامتر تصفیه بیولوژیکی فاضلاب

پارامتر BOD یا میزان اکسیژن خواهی بیولوژیکی فاضلاب

مواد آلی و آلاینده های موجود در پساب های صنعتی و بهداشتی توسط میکروارگانیسم های هوازی و غیرهوازی تجزیه شده و اصطلاحا تصفیه بیولوژیکی رخ می دهد. میکروارگانیسم های هوازی برای مصرف مواد آلی نیاز به اکسیژن دارند و به مقدار کل اکسیژن مورد نیاز که تمام مواد آلاینده به کمک میکروارگانیسم ها حذف شوند BOD گفته میشود. روش های اندازه گیری این پارامتر شامل روش وینکلر و اندازه گیری با دستگاه می باشد که برای اطلاع از جزئیات آن می تواند مطلب BOD فاضلاب را مطالعه کنید.

پارامتر DO یا اکسیژن محلول در فاضلاب

به مقدار اکسیژن محلول در فاضلاب اصطلاحا DO یا Dissolved Oxygen گفته میشود. این پارامتر اهمیت بسیار زیادی در تصفیه بیولوژیکی داشته و به روش های مختلفی از قبیل الکترورد غشایی، وینکلر اندازه گیری میشود. لازم به ذکر است که سنجش و اندازه گیری DO پایه آزمایش های صورت گرفته برای BOD می باشد.

پارامتر MLSS یا مقدار کل مواد جامد معلق در فاضلاب

این پارامتر مقدار کل مواد جامد معلق در فاضلاب را اندازه گیری نموده و مقدار املاح معدنی و آلی را شناسایی خواهد نمود. Mixed liquor suspended solids برای اندازه گیری پارامتر F/M مورد استفاده قرار گرفته و برای اندازه گیری آن از روش های مختلفی استفاده میشود. برای اندازه گیری MLSS به تجهیزاتی از قبیل کروزه چینی منفذ دار، پمپ خلا مایر مخصوص و فیلتر فایبر گلاس و ترازو و کوره نیاز می باشد.

پارمتر MCRT یا زمان ماند سلولی

به مدت زمانی که باکتری ها و جامدات قادرند در لجن فعال باقی بمانند اصطلاحا MCRT یا Mean Cell Residence Time گفته میشود. واحد اندازه گیری این پارامتر فرآیند تصفیه فاضلاب به روش بیولوژیکی روز می باشد و برای اندازه گیری آن لازم است مقدار جامدات معلق موجود در لجن فعال را از مقدار جامدات معلق که از آن خارج میشود تقسیم شود.

زمان ماند هیدورلیکی یا HRT

به مدت زمان متوسطی که فاضلاب در تانک بیولژیک نگهداری میشود، مدت زمان ماند هیدورلیکی یا Hydraulic Retention Time گفته میشود. برای محاسبه این پاراکتر کافیست حجم مخزن بر مقدار دبی جریان تقسیم شود.

پارامتر MLVSS یا غلظت جامدات معلق در حوض هوادهی

این پارامتر مقدار باکتری های موجود در فرآیند لجن فعال را مشخص می کند. برای اندازه گیری این پارامتر ابتدا نمونه پساب را در دمای 600 تا 650 درجه سانتی گراد خشک نموده و در نهایت مقدار مواد جامد باقی مانده را اندازه گیری نموده و از MLSS کسر نمایید.

پارامتر F/M یا نسبت غذا به میکروارگانیسم ها

مقدار مواد آلی موجود در سیستم لجن فعال که در تصفیه بیولوژیکی مورد استفاده قرار میگیرد، F/M گفته میشود. برای اندازه گیری این پارامتر به فاکتورهایی همچون Q که نشان دهنده سرعت جریان فاضلاب می باشد، BOD و MLSS و حجم تانک هوادهی یا V بستگی دارد.

پارامتر SVI یا ایندکس حجمی لجن

این پارامتر قابلیت ته نشینی لجن را مشخص می کند که به فاکتورهایی از قبیل مقدار لجن ته نشین شده پس از 30 دقیقه و MLSS بستگی دارد. رابطه محاسبه پارامتر SVI به صورت زیر است:

مقدار SVI= V*1000/MLSS

پارامتر VOC یا مقدار مواد آلی فرار

مقدار ترکیبات آلی فرار یا Volatile Organic Compound در فاضلاب با VOC نمایش داده میشود که از جمله پارامترهای فرآیند تصفیه فاضلاب به روی بیولوژیکی می باشد. این پارامتر مقدار مواد مایع و گاز آلی که در فاضلاب موجود بوده و فرار میباشند را اندازه گیری می کند. سنجش مقدار VOC در آزمایشگاه های پیشرفته صورت میگیرد.

به مشاوره نیاز دارید؟

کارشناسان و متخصصان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند

مطالب مرتبط

نهر اکسیداسیون چیست؟

نهر اکسیداسیون چیست؟

نهر اکسیداسیون (Oxidation Ditch) از جمله روش ها و راهکارهای تصفیه فاضلاب های صنعتی می باشد که شباهت زیادی با…
فهرست