دستگاه دیونایزر (Deioniser) یکی از تجهیزات تصفیه آب است که برای تولید آب بدون یون و دیونیزه در محیط های صنعتی استفاده می شود. این دستگاه با توجه به محیط نصب در ظرفیت های متنوع و در مدل های اتوماتیک و نیمه اتوماتیک رزینی، صنعتی و فشاری طراحی و تولید می شوند. گروه صنعتی هفت تولید و ساخت دستگاه دیونایزر صنعتی را به صورت سفارشی در ظرفیت های متنوع براساس استانداردهای روز دنیا انجام داده و با قیمت مناسب محصولات خود را عرضه می کند.
آنچه در این مطلب می خوانید:
دستگاه دیونایزر چیست؟
آب دیونیزه به نوع خاصی از آب گفته می شود که در آن یون های معدنی محلول از قبیل سدیم، کلسیم، کلرید و سولفات حذف شده و خلوص بالایی داشته باشد. مهم ترین مزیت این آب، رسانایی الکتریکی بسیار پایین است و به همین دلیل برای فرآیندهای صنعتی و نیروگاهی آب دیونیزه ضروری می باشد. در حالت طبیعی آب حاوی مقدار زیادی از مواد معدنی محلول است و به همین دلیل در صنعت از دستگاه دیونایزر استفاده می شود. دیونایزر (نام انگلیسی Deioniser) دستگاهی است شامل یک ستون آنیونی و یک ستون کاتیونی که قابلیت تولید آب بدون یون و با هدایت الکتریکی ۱ میکروزیمنس را دارد. در ستون کاتیونی کلیه کاتیون ها شامل کربنات،سولفات، کلرید، و سیلیکات حذف می شوند.
آب بدون یون تولید شده با دستگاه دیونایزر به آب گرسنه معروف است. به همین خاطر به شدت در جذب میکروب و آلودگی های موجود در محیط و دی اکسید کربن مستعد است. با جذب مجدد این مواد خلوص آب تا حد زیادی کاهش پیدا نموده و برای مصارف پزشکی کمتر مورد استفاده قرار می گیرد. به همین خاطر است که باید آب خالص تولید شده توسط این دستگاه را بلافاصله استفاده نمود. علاوه براین، لازم است رزین های دستگاه بعد از استفاده طولانی مدت شارژ و احیا شوند. فرآیند شارژ رزین ها به این صورت است که ستون کاتیونی در اسیدهایی مانند اسید سولفوریک، اسید کلریک و رزین ستون آنیونی دستگاه در هیدروکسید قرار داده خواهد شد.
اجزای دستگاه دیونایزر صنعتی
برای جداسازی ذرات و مواد معدنی محلول در آب با این دستگاه، چند جزء اصلی در آن به کار می رود که عبارتند از:
- مخزن ذخیره آب یون زدایی شده: این مخزن برای نگهداری و ذخیره سازی آب فوق خالص تولید شده توسط دستگاه استفاده می شود تا در زمان نیاز فرآیندهای صنعتی به صورت پیوسته از آن تغذیه شوند.
- مخازن سود و اسید: این مخازن برای نگهداری مواد شیمیایی اسید قوی و باز قوی استفاده می شوند که برای احیا و بازسازی دوره ای رزین های تبادل یونی داخل ستون ها به کار می روند.
- پمپ تزریق: وظیفه تزریق دقیق و کنترل شده مواد شیمیایی را از مخازن مربوطه به ستون های رزینی در زمان فرآیند احیا بر عهده دارد.
- پمپ آب خام ورودی: این پمپ، آب ورودی به دستگاه دیونایزر را با فشار لازم به داخل ستون های تبادل یونی هدایت می کند تا فرآیند یون زدایی انجام شود.
- پمپ آب یون زدایی شده: در صورت نیاز به فشار بالا، این پمپ آب خالص خروجی را از مخزن ذخیره به سمت نقاط مصرف حساس در کارخانه یا خط تولید منتقل می کند.
- فلومتر: برای اندازه گیری و نمایش میزان دبی عبوری از سیستم، مخصوصا آب خام ورودی یا آب تصفیه شده خروجی، استفاده می شود.
- شیر فشار شکن: وظیفه تنظیم و کاهش فشار زیاد آب ورودی به دستگاه را بر عهده دارد تا از آسیب دیدن رزین، مخازن و سایر اجزای حساس سیستم جلوگیری شود.
- هدایت سنج: یک ابزار دقیق ضروری است که میزان ناخالصی های یونی باقی مانده در آب خروجی را از طریق اندازه گیری رسانایی الکتریکی کنترل و نمایش می دهد و زمان احیای رزین ها را مشخص می کند.
- pH سنج: برای اندازه گیری میزان اسیدی یا بازی بودن آب در مراحل مختلف تصفیه، برای نظارت بر کیفیت نهایی آب خروجی و کنترل دقیق فرآیند احیا، به کار می رود.
مراحل تولید آب فوق خالص با دستگاه دیونایزر
با توجه به موارد مصرف آب خالص و نیاز به حذف تمام مواد ذائد و یون ها و مواد آلی موجود در آن، فرآیند تولید آب خالص با دستگاه دیونایزر Deioniser شامل چند گام مهم می باشد که عبارتند از:
حذف ذرات جامد و فلزات سنگین در آب
در اولین گام با عبور آب از فیلترهای کربن فعال و فیلترهای رسوب گیر نسبت به حذف فلزات سنگین و مواد جامد نامحلول با اندازه بیش از یک میکرون و گازهای محلول در آب اقدام میشود. خروجی آب حاصل از این گام دارای یون و نمک بوده و با فیلترهای کربن فعال و فیلترهای رسوب گیر قابل حذف نمی باشند. به همین خاطر وارد مرحله بعد از دستگاه دیونایزر میشوند.
حذف نمک و یون با اسمز معکوس (RO)
اسمز معکوس که یکی از روش های بسیار کاربردی در تولید آب خالص می باشد، قابلیت حذف یون های تک ظرفیتی و چند ظرفیتی را دارا می باشد. علاوه براین، با این روش می توان ذرات جامد نامحلول باقی مانده از گام قبل که بیشتر از 0.0001 µm می باشند را حذف نمود. آب با فشار پمپ برقی از کارتریج های RO عبور می کند و در نهایت تا 95 درصد از یون های موجود در آب حذف می گردند. خروجی دستگاه دیونایزر باید فاقد هرگونه یون در آب باشد و به همین خاطر آب حاصل از این گام از کارتریج های رزین فعال شده عبور کرده و در نهایت 5 درصد یون باقی مانده نیز حذف می گردد.
خالص سازی نهایی آب
به منظور حذف تمام میکروارگانیسم ها و میکروب و ویروس های موجود در آب، لازم است اشعه ماورا بنفش به آن تابیده شود. در این مرحله شاخص TOC آب به 5-10 ppb میرسد. سپس آب با عبور از غشای UF و تصفیه آب به روش اولترافیلتراسیون و میکروفیلتراسیون از هرگونه آنزیم های باردار شده و میکروب عاری میشود. آب تولید شده در آخرین گام از دیونایزر به آب گرسنه شهرت دارد که در بیشتر در مصارف پزشکی و آزمایشگاهی مورد استفاده قرار میگیرد.
عوامل موثر بر افزایش کیفیت آب دیونایزر
برای بالا بردن کیفیت آب خروجی از دستگاه دیونایزر و طول عمر رزین ها عوامل متعددی تاثیر دارند. ترتیب قرار گیری و چیدمان ستون ها، نوع و ظرفیت رزین ها، غلظت یون های موجود در آب خام ورودی و نوع و میزان احیاکننده استفاده شده از جمله این موارد هستند.
علاوه بر موارد بالا، کنترل دقیق این پارامترها برای تضمین خلوص آب ضروری است:
- دمای آب باید در محدوده بهینه ای (معمولاً ۵ تا ۲۵ درجه سانتی گراد) نگهداری شود، زیرا دمای بسیار بالا می تواند به ساختار رزین آسیب رسانده و کارایی تبادل یون را کاهش دهد.
- اگر آب با سرعت بسیار بالا از ستون ها عبور کند، زمان تماس کافی بین آب و رزین فراهم نشده و یون ها به طور کامل حذف نمی شوند.
- استفاده از غلظت صحیح و حجم کافی از احیاکننده های اسیدی و باز در زمان مناسب برای بازسازی ظرفیت رزین ضروری است. احیای ناقص یا دیرتر از موعد، منجر به افت شدید کیفیت آب خروجی می شود.
- نظارت مستمر بر شاخص های خروجی مانند هدایت الکتریکی برای تعویض به موقع رزین ها تضمین می کند که دستگاه همواره آب دیونیزه را تولید کند.
مزایای تصفیه آب به روش دیونایزر
- تولید آب بدون یون با درجه خلوص بالا (بیش از 99 درصد)
- حذف تقریباً کامل یونهای معدنی و نمکهای محلول
- کاهش بسیار زیاد رسانایی الکتریکی آب (رسیدن به زیر ۱ میکروزیمنس بر سانتیمتر)
- جلوگیری از رسوبگذاری و خوردگی در تجهیزات حساس (مانند بویلرها و توربینها)
- مناسب برای مصارف حساس در صنایع الکترونیک، دارویی، و آزمایشگاهی
- راندمان بالا در حذف یونها حتی در غلظتهای پایین
- عدم نیاز به انرژی الکتریکی بالا (برخلاف برخی روشهای مبتنی بر غشاء)
- قابلیت بازسازی (احیا) و استفاده مجدد از مواد تبادل یونی (رزینها)
کاربرد دستگاه دیونایزر
با توجه به فرآیند خالص سازی آب در دستگاه دیونایزر و خلوص بسیار بالا در خروجی این دستگاه، در نتیجه در مصارف مختلف صنعتی و پزشکی می توان از آن استفاده نمود. از جمله موارد مصرف دیونایزر عبارتند از:
- استفاده در آزمایش های HPLC
- صنایع آبکاری
- کارخانجات رنگ سازی
- شستشوی قطعات و بردهای الکترونیکی
- کارخانجات دارویی
- کارخانجات مواد بهداشتی وغذایی و تمام صنایع دارویی
مشخصات دستگاه دیونایزر گروه صنعتی هفت
| ویژگی | توضیحات |
| جنس ساخت بدنه | تولید شده با استیل استنلس (فولاد ضد زنگ) درجه یک |
| مصرف انرژی و هزینه | مصرف پایین انرژی و طراحی اقتصادی با هدف کاهش هزینه های مصرفی |
| ظرفیت و ساختار | قابل تولید به صورت سفارشی در ظرفیت های متنوع، دارای ساختار ماژولار برای سهولت در تعمیرات و سرویس ها |
| کنترل عملیات | عملکرد اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک سیستم |
| کیفیت آب خروجی | نمایش لحظه ای کیفیت آب خروجی (EC و pH)، قابلیت کنترل سطح آلودگی میکروبی و TOC آب |
| استانداردهای طراحی | قابلیت طراحی با استاندارهای مورد نظر از قبیل USP، GMP و … |
| ایمنی و محافظت | خاموش شدن خودکار سیستم در زمان قطع برق یا آب ورودی، و عدم عبور هر گونه آب تصفیه نشده |
| قطعات و متریال | استفاده از رزین و قطعات اصلی و با کیفیت، استفاده از قطعات و اتصالات غیرخورنده و استاندارد |
| پیش تصفیه | استفاده از سیستم های پیش تصفیه مناسب توسط دستگاه های اسمزمعکوس، اولترافیلتراسیون و یا سختی گیر |
| نصب و راهبری | نصب و راهبری آسان توسط کارشناسان و آموزش کامل پرسنل بعد از نصب |
| قیمت گذاری | قیمت مناسب به دلیل تولید مستقیم و حذف واسطه ها |
قیمت دستگاه دیونایزر صنعتی
قیمت دیونایزر صنعتی با توجه به ظرفیت دستگاه، جنس بدنه، نوع و برند قطعات داخلی محاسبه می شود. علاوه براین، به دلیل سفارشی بودن دیونایزرهای گروه صنعتی هفت، مبلغی به هزینه نهایی برای آنالیز شرایط محیط نصب و طراحی دستگاه افزوده می شود. با توجه به اینکه گروه صنعتی هفت تولیدکننده اصلی این تجهیزات است، لذا بدون واسطه و با قیمت مناسب آن را عرضه می کند. جهت استعلام قیمت دستگاه دیونایزر می توانید با کارشناسان این مجموعه تماس بگیرید.
طراحی و ساخت دستگاه دیونایزر صنعتی
گروه صنعتی هفت یکی از باسابقه ترین تیم های فعال در زمینه طراحی و ساخت دیونایزر صنعتی در ظرفیت های متنوع با طراحی 100% سفارشی در ایران است. کارشناسان براساس استانداردهای روز دنیا تحلیل های مورد نیاز را انجام داده و سپس با مواد استیل درجه یک ساخت دستگاه را انجام می دهند. در تمام مراحل طراحی و ساخت تست های متعدد روی دستگاه انجام می شود و در نهایت با گارانتی و خدمات پس از فروش به مشتری ارائه می شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر و ثبت سفارش ساخت دستگاه دیونایزر صنعتی می توانید با گروه صنعتی هفت تماس بگیرید.
